طرح‌های منبت‌ و طریقۀ انتقال آنها بر روی چوب

انتقال طرح برروی چوب را به چندین روش می توان انجام داد که به شرح زیر می باشند.

1. انتقال طرح به وسیله کاربن: در این روش ابتدا کاربن را روی چوب مورد نظر قرار داده سپس طرح را روی کاربن قرار می دهیم و با مداد و آرام روی خطوط طرح می کشیم سپس طرح و کاربن را برداشته و طرح روی چوب منتقل شده. این روش کاربرد زیادی در منبت کاری دارد.

۲. انتقال طرح به صورت مستقیم: در این روش شخص منبت کار باید به طراحی کاملا مسلط باشد و طرح را مستقیماً روی چوب بکشد شخص منبت کار باید طرح را کاملا قرینه روی چوب بکشد. این روش راحت ترین روش است به شرط اینکه شخص منبت کار به طراحی وارد باشد.

۳. انتقال طرح به روش فتوکپی: در این روش از طرح فتوکپی تهیه نموده و آن را روری چوب مورد نظر می چسبانند سپس از روی طرح چسبیده شروع به کنده کاری می کنند. این روش کمتر وقت می گیرد ولی نهایتا کار تمیز در نمی آید.

۴. انتقال طرح به روش سوزنی کردن: در این روش طرح را روی کاغذ کشیده سپس روی خطوط طرح را با سوزن ته گرد نقطه چین می کنند. سپس مقداری دوده داخل یک جوراب، نازک ریخته و طرح را روی چوب قرار می دهند و جوراب را روی نقطه چین ها زده و بدین ترتیب خطوطی از طرح به صورت نقطه چین روی چوب کشیده می شود این روش بسیار وقت گیر است و امروزه کسی از آن استفاده نمی کند. علاوه بر آن با کشیده شدن دست روی خطوط، خطوط پاک می شود.

۵. انتقال طرح به روش روغنی کردن کاغذ: در این روش طرح را روی کاغذ خیاطی کشیده سپس آنرا آغشته به نفت یا روغن می کنند سپس طرح را روی چوب قرار داده و با مداد روی خطوط می کشند و به این ترتیب طرح روی چوب منتقل می گردد. این روش بیشترین مورد استفاده را دارد.

طرح های منبت کاری

همانگونه که گفته شد فن کنده کاری روی چوب را منبت کاری می گویند. به طور کلی کنده کاری روی چوب به دو صورت انجام می گردد یکی اینکه طرح موردنظر را به صورت برجسته روی چوب ظاهر کنیم و دیگری اینکه طرح را (البته متناسب با طرح) روی چوب حکاکی کنیم که معمولا طرح های هندسی از این روش تبعیت می کنند.

1- برجسته نمایی: الف) رولیف ب) بارولیف ج) اورلین د) پيکره

۱. برجسته نمایی

به چهار نوع تقسیم می شود.

الف) رولیف

نقش برجسته ای است که از سطح زمینهی کار بیرون نیامده و با حاشیه کنار کادر هم سطح باشد.

ب) بارولیف

نقش برجسته ای که از زمینهی کار بالاتر آمده باشد.

ج) اورلیف

برجستگی ها زیاد می شود و رویهی کار کاملاً بیرون می زند.

د) پیکره

اگر تمامی نقش برجسته از سطح کار بیرون آمده باشد و در واقع کار زمینه ندارد و کاملاً بیرون است.

۲. حکاکی

حکاکی یعنی گود کردن به طوریکه نقش پائین تر از سطح زمینه قرار می گیرد یعنی داخل طرح گود می شود مانند نوشته روی یک قطعه سنگ مزار (کنده کاری روی سنگی را حجاری گویند.) در این روش کنده کاری به صورت مسطح، مثلثی یا خطی انجام می گیرد. معمولا این روش کنده کاری در ایران به ندرت انجام می گیرد. توضیح اینکه هر قدر طرح درشت تر و بزرگتر باشد، بهتر است منبت برجسته تر و از زمینه فاصلهی بیشتری داشته باشد. امروزه طرح هایی که در منبت استفاده می شود عبارتند از: چهره، گل و مرغ، اسلیمی، گل و برگ و غنچه، چنگ، صدف، نوشته، پیکر حیوانات و پرندگان و ...

واحدهای انادازه گیری طول

واحد اندازه گیری که در جهان مورد استفاده قرار می گیرد، یک واحد متریک می باشد و دیگری واحد یارد. در کشور ایران واحد متر مورد استفاده می باشد. سیستمی که توضیح داده می شود. روش نوین سیستم متریک می باشد که به آن سیستم بین المللی اس.آی (s.i) که مخفف Systeme International می باشد اتلاق می گردد مبانی سیستم اس.آی از سال ۱۹۶۰ میلادی پی ریزی گردید و به مرور جانشین تعاریف و واحدهای دو سیستم سی. جی.اس (سانتیمتر-گرم-ثانیه) وام.کا.اس (متر - کیلوگرم - ثانیه) شد. واحدهای مربوط به سیستم اس.آی عبارتند از:

درازا = متر (m)

جرم = کیلوگرم (Kg)

زمان =ثانیه (S)

جریان الکتریکی = آمپر (A)

دمای ترمودینامیکی = کلوین (k)

م‍قدار مادہ = مل (mol

زاویه مسطحی = رادیان (rad)

که در اینجا فقط دراز = متر (m) مورد نظر می باشد.

یک متر درازایی است مساوی با 73/۱۶۵۰۷۶۳ برابر طول موج تشعشع در خلاء اتم گریپتون ۸۶ که از انتقال الکترون بین دو سطح انرژی 10P2 و 5d2 ایجاد می شود. این درازا (یک متر) تقریبا معادل درازای 1/40000000 محیط نصف النهار کره زمین از قطب به قطب می باشد.

متر دارای اجزا واضعاف می باشد اجزاء آن عبارتند از: میلیمتر - سانتیمتر - دسیمتر

10 میلیمتر = ۱ سانتیمتر Cm 

10 سانتیمتر = ۱ دسیمتر dm 

10 دسی متر = 1 متر m

اضعاف متر عبارتند از: دکامتر - هکتومتر - کيلومتر

10 متر = ۱ دکامتر da 

100 متر = ۱ هکتومتر hm

1000 متر = ۱ کیلومتر km

واحد یارد - واحد اندازه گیری است که در اکثر کشورهای اروپایی- آمریکایی و بعضی کشورهای آسیایی مورد استفاده قرار می گیرد. یارد نیز دارای اجزاء زیر می باشد:

فوت = هر فوت برابر با 3/1 و 12 برابر اینچ می باشد.

اینچ = هر اینچ برابر است با 36/1 یارد و 12/1 فوت

1 یارد = 36 اینچ = 30 فوت

اضعاف یارد

مایل – که هر مایل برابر است با 3/1609 متر

هر اینچ برابر است = 4/25 میلیمتر = 54/2 سانتیمتر

تبدیل اینچ به میلیمتر

برای این که اینچ را به میلیمتر تبدیل کنیم کافی است عدد اینچ را در 4/25 ضرب کنیم.

10 اینچ چند میلی متر می شود میلیمتر 254= 4/25*10

15 اینچ چند میلی متر می شود میلیمتر 381= 4/25*15

تبدیل میلیمتر به اینچ: برای اینکه میلیمتر را به اینچ تبدیل کنیم کافیست که عدد میلیمتر تقسیم بر 4/25 شود.

مثال : 101 میلیمتر چند اینچ می شود: 4= 4/25:101

متر

برای اندازه گیری از وسیله ای به نام متر استفاده می شود که نوار فلزی می باشد که به صورت فنر داخل یک محفظه فلزی یا کائوچوبی جمع می شود. روی نوار فلزی اعداد و اندازه در واحدهای متریک و یارد ثبت شده است. مترها معمولا ۲ متری - ۳ متری و ۵ متری می باشند.

اتصال دوبل

از این اتصال برای اتصال دو قطعه چوب به یک ضخامت جهت عریض تر کردن آن برای عمل منبت کاری استفاده می شود. میخ دوبل چوبهای گرد آجدار و بدون آج و به قطرهای ۶، ۸، 10، ۱۱، ۱۲ و.... میلیمتر که جهت اتصال به کار می رود. به اندازهی 3/2 ضخامت چوب، چوب را با متهی هم شمارهی دوبل سوراخ کرده سپس داخل سوراخها را چسب زده و دوبلها را نیز چسب زده و دوبلها را داخل سوراخ ها کرده و چوب را درزمی کنیم و با گیره دستی آن را محکم می کنیم. اندازهی دوبل باید ۵ میلیمتر کوچکتر از دو سوراخ باشد مثلاً دو قطعه چوب به ضخامت ۳ سانتیمتر را می خواهیم اتصال دوبل بزنیم به اندازهی ۳ سانتیمتر روی هر چوب را سوراخ می زنیم و میخ دوبل به اندازهی ۳/۵ سانتیمتر را بریده و داخل سوراخها زده و چوبها را می چسبانیم.