طراحی خطی از موضوعات مختلف (بخش اول)

با تغییر موضوع طراحی پی می‌بریم برای اجرای طرح یا ایجاد ترکیب‌بندی، به راه حل‌های جدید و تلاش تازه نیاز داریم. طراحی هر بار از نو شروع می‌شود و مسیر تازه‌ای را طی می‌کند. اگرچه مراحل طراحی یکسان است، نتیجه کارها متفاوت است.

طراحی خطی از مناظر: برای طراحی از درختان مختلف شکل آنها را ساده کرده و طرح کلی موضوع را در کادر پیاده کنید. سپس به کمک اندازه‌گیری و استفاده از خطوط رابط عمودی و افقی طرح‌ها را تصحیح کنید.

برای موفقیت بیشتر همه راه‌ها را امتحان کنید. بهتر است ابتدا شکل‌های بزرگ و سپس شکل‌های کوچک را طراحی کنید. برای جا دادن درختان بزرگ در کادر باید اندازه‌ها را متناسب با کادر کوچک کنید و در محل مناسب قرار دهید. انتخاب اندازه، نحوه ساده کردن موضوع و محل قرار‌گیری آن نسبت به کادر نیاز به حساسیت و فکر خلاق دارد. هنگام طراحی می‌توان بخش‌های غیر اساسی را حذف و رابطه میان بخش‌های اصلی را تقویت کرد.

تمرین: از تنه و شاخه‌های درختان مختلف به صورت خطی و با مداد طراحی کنید. 

تمرین: از انواع بوته‌ها و درختچه‌ها به صورت خطی و با مداد طراحی کنید. برای قرار دادن اجزای موضوع در کادر بهتر است شکل‌ها را به صورت پیوسته به هم در نظر بگیرید.

نوع برگ‌های درختان را در نظر بگیرید و با دقت ویژگی هر یک را بررسی کنید. جزییات همیشه بر پایه طرح کلی اجرا می‌شوند و نباید اهمیت آنها بیش از شکل اصلی ترکیب باشد. سطوح بر برگ را با خطوطی که ویژگی برگ‌ها را نشان می‌دهد، کامل کنید. بهتر است این خطوط متنوع باشد و در لبه‌ها و نزدیک به آسمان کمرنگ‌تر و محو شوند، در لابه‌لای بافت خط خطی برگ‌ها هم، بخش‌هایی از آسمان را نشان دهید.

ترکیب‌بندی چند درخت در کادر، پیچیده‌تر از طراحی یک درخت یا بوته است. برای این کار ابتدا به کمک منظره یاب یا کادر‌بندی با دو دست بخشی از فضای طبیعت را انتخاب کنید و سپس آن را در محل مناسب در کادر اجرا کنید. منظره یاب کمک می‌کند از فضای گسترده طبيعت بخشی را انتخاب کنیم که در آن نظم و ارتباط بهتری بین اجزا وجود دارد.

طبیعت در کل دارای هماهنگی و زیبایی است، اما وقتی برش خاصی از آن را جدا می‌کنیم رابطه اجزا را با فضای گسترده طبیعی از بین می‌بریم. پس باید روابط بین اجزا را نسبت به کادر بسنجیم. به کمک جستجو در بخش‌های مختلف منظره می‌توان بهترین برش را برای طراحی انتخاب کرد.

تمرین: اسکیس‌های متعددی از مناظر مختلف با خطوط آزاد و سریع اجرا کنید. سپس بهترین طرح را تکمیل کنید.

تمرین: برشی از فضای طبیعی را انتخاب و ترکیبی از درختان و بوته‌ها را به صورت خطی طراحی کنید. (ابتدا طرح کلی را به صورت کمرنگ ایجاد کنید و سپس به جزییات و خطوط پررنگ بپردازید.)

طراحی از درختان، خانه‌ها، کوه‌ها، صخره‌ها و ... با منظره یاب آسان می‌شود. به کمک این کادر کوچک می‌توان روابط میان اجزا موضوع را سنجید. با انتخاب زاویه مناسب، ساده کردن موضوع، ایجاد ترکیب‌بندی منسجم می‌توان از موضوعات مختلف طرح‌های جالبی به وجود آورد.

تمرین: از مناظر مختلف با کمترین خطوط طراحی کنید.

تمرین: برش‌های زیبایی از ابرها، کوه‌ها، تپه‌ها، صخره‌ها و مناظر در دسترس انتخاب کنید و از آنها به صورت خطی طراحی کنید.

بررسی آثار طراحان به ما کمک می‌کند تا با نحوه ساده کردن موضوع، حذف یا اضافه اجزا، تأکید روی بخش‌های خاص و ایجاد رابطه مناسب میان فضای مثبت و منفی آشنا شویم. انتخاب زاویه دید و ایجاد نظم میان اجزا و کادر وظیفه طراح است. برای اطمینان بیشتر، همیشه اسکیس‌های کوچکی تهیه کنید.

بررسی آثار طراحی استادان، تمرین خط به صورت پی‌ در پی، عادت به تهیه اسکیس‌های متنوع از موضوعات، ساده کردن موضوع و نظم دادن به اجزای آن (ابتدا در ذهن و سپس ضمن کار)، باعث می‌شود که همیشه برای طراحی آماده باشید. پس از تمرین‌های متعدد، در می‌یابید که موضوع بهانه‌ای برای طراحی و خط عامل قدرتمندی در بیان ویژگی موضوعات مختلف است.

تمرین: تصاویری از طبیعت و آثار معماری ایران تهیه کنید و از آنها به صورت خطی طراحی کنید.

تمرین: از بافت‌های سنتی معماری منطقه خود یا تصاویر شهرهای مختلف، طرح خطی تهیه کنید.

طراحی خطی از انسان

اغلب جذاب‌ترین موضوع برای طراحی، فیگور انسان است. روش‌های طراحی از فیگور انسان بسیار متنوع است. طراحی از انسان نیاز به دانش تمرین و مهارت زیاد دارد اما نقطه آغاز جستجو برای بیان حالت‌های متنوع بدن انسان، طراحی خطی است.

طراحی حالت با اسکیس‌های سریع، بهترین روش نمایش حالات و حرکات انسان در لحظه است، در این روش طراح بدون توجه به جزییات، با ساده کردن مدل و استفاده از خطوط در هم تنیده، ویژگی‌های موضوع و حالت آن را نشان می‌دهد. نحوه اجرا، نوعی خط خطی کردن با حرکت سریع دست است که هدف آن نمایش حرکت و حالت مدل می‌باشد. از این روش، که حالت را به سرعت ثبت می‌کند برای نمایش موضوعات مختلف استفاده می‌شود.

تمرین: با خطوط در هم تنیده و سریع از حالت‌های بدن گنجشک‌ها، کبوترها، گریه‌ها و ... طراحی کنید.

همزمان با تمرین‌های طراحی حالت و اجرای اسکیس از حرکات متنوع انسان و تجربه خطوط گوناگون برای بیان حالت مدل، می‌بایست در مورد اسکلت انسان و عضلات بدن تمریناتی انجام شود. در طراحی حالت، طراح نیاز به آشنایی با آناتومی بدن انسان دارد. زیرا زمانی برای سنجش اندازه‌ها و توجه به تک تک اجزای بدن نیست.

آشنایی با اسکلت و عضلات انسان، طراحی را آسان می‌کند، زیرا استخوان‌بندی بدن در ایجاد حالات و حرکات مختلف اندام‌ها تأثیر زیادی دارد. حرکات بدن به کمک مفاصل و عضلات انجام می‌شود.

تمرین: اسکلت مدل را در حالت‌های مختلف تجسم و با خطوط در هم تنیده سریع ترسیم کنید.

تمرین: از حالات مختلف مدل به کمک خطوط در هم تنیده طراحی کنید. اسکلت مدل را در همان حالت تجسم و ترسیم کنید. در طراحی بدن انسان هم از کل به جزء حرکت کنید. در این روش جزییات اهمیت چندانی ندارند، اما گاهی طراح به آنها می‌پردازد. حالت موضوع با خطوط کمرنگ اولیه بر روی کاغذ پیاده می‌شود، سپس خطوط پررنگ خصوصیات آن را کامل می‌کند. حرکت از کل به جزء و طراحی از ساده به پیچیده را بررسی کنید.

تمرین: از حالات و حركات مختلف افراد در محیط اطراف خود طراحی کنید. با تمرین زیاد، خطوط شخصی خود را برای بیان موضوع بیابید. از طریق شناخت اسکلت بدن و آشنایی با حالت‌های مختلف مدل، می‌توان ایستایی بدن و سنگینی وزن را روی پاها نشان داد.

برای درک حرکت کلی و حالت مدل باید احساسی را که باعث ایجاد حرکت شده به طور عمیق درک کنیم. نمایش موضوع بر اساس شناخت این انگیزه یا احساس صورت می‌گیرد. این روش با کمک تجربه پی در پی و از طریق هماهنگی کامل چشم، مغز و دست اجرا می‌شود. طراحان برای کسب توانایی در این زمینه تلاش زیادی می‌کنند.

تمرین: از حالات متنوع اطرافیان به صورت پی در پی اسکیس‌های خطی تهیه کنید.