زنجیره‌بافی و گلیم‌بافی پس از اتمام چله‌کشی

پس از اتمام چله‌کشی همان فردی که چله کشی را انجام داده دو فرایند زنجیره‌بافی و گلیم‌بافی را هم انجام می دهد تا قالی برای مرحله بافت آماده شود.

زنجیره‌بافی

بعد از اتمام چلّه‌کشی از عملیّات زنجیره‌بافی استفاده می‌کنیم. این عملیّات به منظور ثابت نگه داشتن چلّه و استحکام دو انتهای فرش (استحکام بیشتر گلیم‌بافی ابتدا و انتهای قالی که در نهایت باعث استحکام بیشتر فرش می‌شود) می‌باشد. زنجیره‌بافی به ۲ صورت قایقی و متداخل انجام می‌شود.

1 - زنجیره‌بافی متداخل برای‌ این کار، نخی را با طول 10 برابر عرض فرش برداشته آن را ۲ لا می‌کنیم و به صورت گلوله کوچکی در می آوریم و برای انجام زنجیره‌بافی، از محلی که نخ دولا شده است نخ را باز کرده و روی دو تار قرار می‌دهیم و گلوله را دور تار چرخانده و از محلی که نخ را باز کرده بودیم خارج می‌کنیم و‌ این عمل را تا انتهای چپ فرش تکرار می‌کنیم. (بهتر است که‌ این عملیّات از سمت راست شروع شود) و در نهایت انتهای نخ را به راست‌روها می‌بندیم.

۲ -زنجیره قایقی نخ مخصوص زنجیره‌بافی را برداشته و آن را از دور تارهای چلّه به صورت ۲ تایی رد می‌کنیم و تا آخر ادامه می‌دهیم در‌ این حالت می‌توانیم یا کار را تمام شده فرض کنیم و انتهای نخ زنجیره را به راست‌روها بندیم یا‌ این که با یک ردیف برگشتی،‌ این عمل را تکرار کنیم و در نهایت سر نخ زنجیره را به راست رو ببندیم البته‌ این نکته قابل ذکر است که باید قبل از عملیّات زنجیره‌بافی به روش قایقی طول نخ زنجیره با توجه به تعداد ردیفی که می‌خواهیم زنجیره بزنیم مناسب باشد (جنس نخ زنجیره بهتر است ازجنس نخ چلّه باشد).

گلیم‌بافی

پس از عمل زنجیره‌بافی شروع به گلیم‌بافی می‌کنیم که برحسب استفاده یا عدم استفاده از کوجی به ۲ صورت سوف و کرباس صورت می‌پذیرد.

1- گلیم‌بافی به روش سوف در‌ این نوع گلیم‌بافی از ۲ نوع پود ضخیم و نازک استفاده می‌کنیم . به‌ این صورت که ابتدا پود ضخیم با کمک سیخ از زیر زیگزاگ و از لای تارها عبور می‌دهیم و سپس پود نازک را در لابه‌لای چلّه‌ها روی پود ضخیم عبور می‌دهیم که رد کردن‌ این پود به صورت برعکس پود ضخیم انجام می‌گیرد. لازم به ذکر است که بهتر است از پود ضخیم و نازک همرنگ چلّه استفاده شود تا سوف ما حالت زیباتر و ظریف‌تری پیدا کند. تعداد رجهای فوق از ۱۵- ۱۰ رج متفاوت است ولی در صورت امکان بهتر است که تعداد رجهای سوف زیاد باشند تا استحکام بیشتر فرش فراهم گردد.

2- گلیم‌بافی به روش کرباس در‌ این نوع گلیم‌بافی که مخصوص دارهای کوجی دار می‌باشد فقط از یک نوع پود ضخیم که همرنگ نخ چلّه است استفاده می‌شود به‌ این صورت که با بالا بردن چوب ‌هاف از روی چوب کجو و فشار دادن تارها به وسیلهٔ دست، نخ پود را از لای تارها رد می‌کنیم (در‌ این حالت نخ پود از زیر زیگزاگ رد می‌شود) و سپس با پائین آوردن چوب‌ هاف بر روی کجو، پود ضخیم را از لای تارها (برعکس جهت رج قبل) رد می‌کنیم در‌ این صورت تارها و پودها حالت + پیدا می‌کنند و با کوبیدن شبیه کرباس می‌شود.‌ این نوع گلیم نسبت به گلیم سوف از استحکام بالاتری برخوردار است.

مليله بافی

در بعضی از ‌فرش‌ها در حین گلیم‌بافی از عملی به نام ملیله بافی استفاده می‌شود که عبارت از مقدار بافتی، حدود ۳ - ۱ رج با خامهٔ رنگین بر چلّه است که در بعضی موارد از ‌نخ‌های نقره‌‌ای و طلائی استفاده می‌شود. عمل ملیله بافی بدین صورت است که سه قطعه خامه رنگین با طول ۱/۵ برابر عرض فرش را برداشته و در آغاز عمل‌ این سه قطعه را با هم گره می‌زنند و حدود ۵ سانتی‌متر از آنها را به صورت گیس‌بافت می‌بافند و سپس هرکدام از خامه‌ها را به نوبت از لابه لای چلّه‌ها دو تا زیر و دو تا رو برعکس همدیگر رد می‌کنند .‌ این عمل تکرار می‌شود به صورتی که هرسه قطعه خامه از تمام تارهای قسمت گلیم بافت عبور کند. نقش ملیله بافی یکنواخت کردن تقسیم بندی چلّه‌ها و دادن نقش به ساده بافی فرش می‌باشد.