استاد حاجی آقا تارساز و پسرانش شاهرخ و علی

استاد حاجی آقا یکی از سازندگان ماهر و خوب سازهای سنتی بوده و به همین خاطر او را استاد خطاب می‌کردند. در کارش واقعاً استاد بوده و آثاری بس ارزنده از خود به یادگار گذاشته است. می‌گویند استاد مدّتی در مشهد کار کرده و پسران او شاهرخ و علی هم سازندهٔ سازهای سنتی بوده‌اند. علی کارهای سنگین را انجام می‌داده و شاهرخ کارهای سبک را، نیز فروشندگی و چرخانیدن مغازه بر عهده او بوده است چون آن زمان تار خریداران فراوانی داشته است. آنها تعداد زیادی تار می‌سازند و به نقاط مختلف ایران می‌فرستادند و بدین وسیله در‌آمد و شهرت زیادی کسب می‌کنند.

سازهای آنها تقریبأ خوش‌صدا و از نظر قیمت برای شاگردان مبتدی مناسب بوده است. اما با بودن تار یحیی و برادران صنعت و ملکوم، نوازنده ها رغبتی به سازهای شاهرخ نشان نمی‌دادند. در میان کارهای شاهرخ، تارهای خوش‌صدا نخبه هم وجود داشته است شاهرخ نوعی تار ساخته بود که هشت سیم داشت و معتقد بود که تار را تکمیل کرده ولی مورد قبول واقع نشد. شاهرخ برای شناساندن کارهایش چند نوع مهر روی آنها می‌زد و حتی عکس خود را زیر سیم‌گیر نصب می‌کرد، همین تبلیغات بیش از حد، کار او را سست و معمولی جلوه داد. کیفیت کار استادان معروف با کارهای شاهرخ قابل قیاس نبود. البته از این نظر که بهای کارهای شاهرخ زیاد نبود و به وفور تولید می‌شد و در دسترس همگان قرار می‌گرفت، می‌توان گفت خدمتی بود به کسانی که بضاعت مالی زیادی برای خریدن تار نداشتند.

اکنون نیز کار سازندگان وسایل موسیقی سنتی بر همین منوال است. هم استادان برجستهٔ سازنده به رحمت ایزدی رفته‌اند و تعداد شاگردان آنها هم بسیار محدود است. و کسی دنبال ساختن کارهای ارزنده و نخبه نمی‌رود زیرا معاش آنها از این راه تأمین نمی‌شود. بنابراین ساختن وسایل خوب موسیقی رو به افول نهاده و امکان دارد چند صباحی دیگر این صنعت به طور کلی از رونق بیفتد. چه خوب است مرکز حفظ و اشاعهٔ موسیقی به تربیت استاد کارهای ماهر، همت گمارد. شاهرخ در خلال کار، شاگردانی نیز تربیت کرده که یکی از آنها به نام نور جهان تار‌ساز مطرح بود، وی مبتکر تار سه تکه بود اما چون صدا‌دهی آنها کامل نبود، پررونق نشد. اگر به جای نوآوری، هم چنان به ساخت تارهای معمولی می‌پرداخت به دلیل ذوق و قریحهٔ خوبی که داشت، بهتر می‌توانست به جامعهٔ هنری خدمت کند.