ابزارهای بُرنده ساخت صنایع چوبی

ارّه‌ی کلافی : دندانه‌های این نوع ارّه همیشه رو به جلوست، تیغه‌ی آن به وسیله‌ی دو سوراخ به دو مشته‌ی طرفین متصل میشود. مشته ‌ها به سر بازوهای ارّه که دارای مقطع بیضی شکل بوده و سر آن برای عبور زبانه‌ی مشته قطورتر و سوراخ دار است، وصل شده. یک تیرک که مقطع آن هم به شکل بیضی است، بین دو بازوی ارّه قرار گرفته و امکان دارد به وسیله‌ی زبانه‌ی فلزی یا فاق (در سر تیرک) نیز به بازوهای ارّه متصل شود. بستن ارّه به وسیله‌ی سیم، پیچ مهره‌ی خروسک یازه‌ی مخصوص صورت میگیرد که آن را به دو سر بازوها بسته و با پیچاندن زه به وسیله‌ی یک قطعه چوب کوچک یا پیچ خروسک، ارّه را محکم می کنند.

ارّه‌های کلافی به نسبت کاری که انجام می دهند، به چهار دسته تقسیم می شوند که عبارت است از:

  • ارّه‌ی دنده درشت: دارای دنده‌های درشت، چپ و راست است و برای برش‌های طولی و عرضی به کار می رود و تیغه‌ی آن 85 سانتیمتر است.
  • ارّه‌ی زبانه بری: برای برشی‌های ظریف، مانند فاق و زبانه مورد استفاده قرار میگیرد و دندانه‌های آن از دندانه‌های ارّه‌های دستی ریزتر است و چپ و راست و زاویه‌ی برش کمتری دارد و طول تیغه اش تا ۸۵ سانتیمتر می رسد.
  • ارّه‌ی بر انداختن: مخصوص برانداختن زبانه و برش‌های خیلی ظریف است و دندانه‌های آن ریز و کمی کج است و تیغه ای به طول ۵۰ تا ۷۰ سانتیمتر دارد و چپ و راست دندانه‌های آن نیز ناچیز است.
  • ارّه‌ی چکی: مخصوص بریدن قطعات قوس دار است و تیغه‌ی آن طوری به دسته متصل شده که برای بریدن قوس‌های داخلی و خارجی می توان به آسانی آن را باز کرد و پس از عبور دادن از سوراخ مجدداً به دسته وصل کرد. عرض تیغه‌ی این ارّه بین ۶ تا ۱۰ میلیمتر و طول آن ۶۰ تا ۸۰ سانتیمتر است.

ارّه‌ی دستی ظریف بُر با دسته‌ی راست: از این ارّه که دارای کجی و چپ و راست کم است و طول تیغه‌ی آن به ۲۵ سانتیمتر می رسد، معمولاً برای برش‌های ظریف استفاده میشود.

ارّه‌ی دستی ظریف بُر با دسته‌ی خم: از این نوع ارّه برای برش گوشه‌های کار استفاده می شود.

ارّه‌ی دستی با تیغه‌ی پهن و زهوار فلزی باریک: دندانه‌های این نوع اره نسبت به یکدیگر دارای زاویه ای قائمه است و دارای تیغه ای کوچک و چپ و راست کم است. طول تیغه ۳۰ سانتیمتر است و بیشتر برای انجام کارهایی که به وسیله‌ی سایر انواع ارّه‌ی دستی امکان پذیر نباشد، مورد استفاده قرار میگیرد.

 

ارّه‌ی نوکی: از این ارّه برای درآوردن قوسهای داخلی و بریدن سوراخها استفاده میشود. طول تیغه‌ی ارّه تقریباً ۳۰ سانتیمتر و قسمت سر آن باریکتر است و قطر نسبتاً زیادی دارد. و دندانه هایش نسبت به همدیگر دارای زاویه‌ی قائمه است و به علت دارا بودن قطر زیاد و کوتاه بودن دندانه ‌ها امکان چپ و راست کردن آن وجود ندارد و به همین جهت دندانه هایش به طرف چپ و راست به شکلی کج ساییده میشود.

 

ارّه‌ی نوکی برای سوراخ کلید از این نوع ارّه که دارای تیغه ای باریک، دندانه‌های ریز و دسته ای فلزی است، همان گونه که از نامش بر می آید برای بریدن محل سوراخ کلید استفاده میشود.

ارّه‌ی فرنگ (گرانت): مخصوص درآوردن گودی است و تیغه ای بسیار باریک دارد و در تمام طول دارای دسته ای چوبی است و دندانه هایش به طرف عقب سوهان شده است.

ارّه‌ی دُم روباه: بدون پشته و دارای تیغه‌ی پهن و دم گاوی است. (یعی انتهایش پهن تر از سر آن است) و بین ۲۰ تا ۶۰ سانتیمتر طول دارد و بیشتر برای بریدن شکاف‌های کف چوبی اتاق، تخته و غیره مورد استفاده قرار می گیرد.

ارّه‌ی قطع کن: این نوع ارّه که ارّه‌ی دو سره نیز نامیده میشود، بیشتر برای قطع کردن گُرده یا چهار سوک به کار می آید. طول آن بین ۱۰۰ تا ۱۶۰ سانتیمتر است، به وسیله‌ی دو نفر کشیده می شود و دندانه هایش از دو طرف اثر می کند.

ارّه‌ی روکش بُری: این نوع ارّه که تیغه ای قابل تعویض دارد، به فرم بیضی دندانه شده، برای برش روکش مورد استفاده واقع می شود.