آماده کردن نخ‌های پود قبل از عمل بافندگی

عملیات مقدمات بافندگی، سلسله عملیاتی غیر شیمیایی هستند که بعد از عمل ریسندگی و قبل از عمل بافندگی انجام می‌شود. به طور کلی منظور از عملیات مقدمات بافندگی را می‌توان به شرح زیر خلاصه کرد:

۱. رفع عیوب نخ و تهیه‌‌‌ی نخ‌های سالم و مرغوب برای بافندگی

۲. تهیه‌‌‌ی بسته‌های متناسب برای بافندگی و صرفه جویی در مصرف قرقره و هزینه‌ی حمل و نقل.

۳. تهیه‌‌‌ی نخ‌های پود روی ماسوره‌ی مورد نظر

۴۔ آهار زدن به نخ‌های تار و آماده کردن آنها برای بافندگی

۵. تهیه‌‌‌ی بسته‌های مختلف برای فروش

۶. تهیه‌‌‌ی بسته‌های مخروطی مخصوص برای رنگرزی

۷. تهیه‌‌‌ی نخ‌های چندلا و فانتزی

اصطلاحاتی که در قسمت مقدمات بافندگی مورد استفاده قرار می‌گیرد، عبارتند از:

بسته: در قسمت مقدمات بافندگی ، نخ‌ها از روی قرقره‌‌‌‌‌‌هایی که در قسمت ریسندگی تهیه شده، باز و به صورت‌های مختلفی پیچیده می‌شود که به طور کلی هر کدام را بسته می‌نامند.

نورد: در حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ بسته را در قفسه‌‌‌‌‌‌هایی قرار داده و نخ‌های آنها را پهلوی همدیگر و در یک بسته‌‌‌ی بزرگ‌‌‌‌‌‌‌تر به نام نورد می‌پیچند.

اسنو: نخ‌های روی نورد را باز کرده و پس از عمل آهار، دور قرقره‌ی بزرگ دیگری به نام اسنو که پشت دستگاه بافندگی قرار می‌گیرد، می‌پیچند. نخ‌های تار به طور موازی با یکدیگر به صورت صفحه‌ای روی اسنو پیچیده می‌شوند که تعداد آن معمولاً در حدود ۲۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ نخ می‌باشد که نسبت به عرض پارچه متغیر است.

آهار: محلول چسبنده‌ای مخصوص است که نخ‌های تار را به آن آغشته می‌کنند تا در مقابل کشش و سایش که در بافندگی به نخ‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها وارد می‌آ‌ید استقامت کافی داشته باشد.

ماسوره‌ی پود: ماسوره بسته‌‌‌ی نخی است که در داخل ماکوی دستگاه بافندگی قرار می‌گیرد و نخ پود در اثر کشیده شدن از روی ماسوره باز شده و در عرض پارچه قرار می‌گیرد. بدین ترتیب در عمل بافندگی نخ‌های عرض پارچه توسط ماسوره‌ی پود تشکیل می‌گردد.

آماده کردن نخ‌های پود

عملیات تهیه‌‌‌ی پود جهت بافندگی نسبت به تهیه‌ی نخ تار ساده‌تر می‌باشد زیرا تنها با پیچیدن نخ پود روی ماسوره، برای بافندگی آماده می‌گردد. به طریق زیر ممکن است ماسوره پیچی را انجام داد:

۱. ممکن است نخ در قسمت ریسندگی مستقیماً روی ماسوره پیچیده شود که در این صورت احتیاجی به عملیات دیگر نیست.

۲. ممکن است نخ از روی قرقره‌ی ریسندگی باز و فقط در یک عمل روی ماسوره پیچیده شود.

۳. ممکن است نخ را پس از ریسندگی روی بسته یا قرقره‌‌‌ی بزرگ پیچیده و بعد از آن بر روی ماسوره‌‌‌ی پود منتقل نمود. البته لازم به یادآوری است که در طریقه‌‌‌ی اول گرچه عمل ساده‌تر و زودتر انجام می‌شود ولی به علت وجود معایب در نخ و نامتناسب بودن کشیدگی روی ماسوره، استفاده از این طریق برای نخ‌های مرغوب پیشنهاد نمی شود.

آماده کردن نخ‌های تار برای بافندگی عملیاتی که روی نخ‌های تار انجام می‌شود تا برای بافندگی آماده شود به ترتیب زیر است:

۱. قرقره پیچی

۲. نورد پیچی

۳. آهار دادن

۴. پیچیدن نخ‌های تار روی اسنو بافندگی

۵. چله‌کشی نخ ها

عملیات فوق حداکثر عملیاتی است که قبل از عمل بافندگی روی نخ‌های تار انجام می‌شود که در زیر خلاصه‌ای از هر قسمت توضیح داده می‌شود:

۱. قرقره پیچی

نخ در این مرحله تحت نظارت قرار می‌گیرد تا تمام عیوب آن که در موقع عملیات ریسندگی به وجود آمده بررسی شود و روی بسته‌‌‌ی بزرگتری پیچیده شود تا بتوان در عمل بعدی، نخ مداوم‌تری به کار برد. محل‌های کلفت نخ با عبور از تمیزکننده و محل‌های باریک و سست با دادن کشیدگی مناسب به نخ بر طرف می‌شود. اگر استقامت نخ کم باشد، امکان دارد در موقع عملیات بعدی پاره شود، بدین جهت بهتر است آن را در موقع قرقره پیچی در آن منطقه پاره کرده و دوباره گره زد.

۲. نورد پیچی

منظور از عمل نورد پیچی، قرار دادن تعداد تار لازم جهت تار دستگاه بافندگی می‌باشد. این عده نخ‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها با طول معین و کشیدگی یکنواخت، باید در عرض معینی از دستگاه پهلوی هم قرار گیرند. نخ‌ها از بسته‌‌‌ی ذخیره‌‌‌ی بزرگی که در یک قفسه قرار دارند، باز شده و دسته جمعی روی یک نورد پیچیده می‌شوند بسته‌های ذخیره‌‌‌ی نخ معمولاً مخروطی شکل است و قفسه‌ی آهنی که بسته‌های نخ روی آن قرار دارند، شامل میله‌های عمودی می‌باشد که هر میله می‌تواند در حدود ۹ الی ۱۲ بسته نخ را نگهدارد. هر یک از نخ‌ها پس از آنکه از بسته‌‌‌ی ذخیره گرفته شدند، از وسیله‌‌‌ی کشیدگی گذشته و از دستگاه توقف عبور می‌کنند، پس از آن نخ‌ها از دندانه‌های شانه‌ای قسمتْ قسمتی و قابلیت حرکت و تنظیم برای تعیین عرض دلخواه، گذشته و روی نورد پیچیده می‌شود.

۳. آهار دادن

منظور از عمل آهار دادن نخ‌های تار، افزایش قابلیت بافندگی نخ روی دستگاه بافندگی می‌باشد. آهار دادن به معنی قرار دادن پوششی از ماده‌‌‌ی مخصوص و چسبناک روی نخ است که این ماده استقامت نخ را در مقابل ساییدگی و همچنین کشش افزایش می‌دهد. البته لازم به یادآوری است که مقدار آهار اضافه شده به نخ باید اندازه‌‌‌ی معینی داشته باشد والا منظور اصلی که کاهش دادن تعداد پارگی نخ در موقع بافندگی است عملی نشده بلکه نتیجه‌‌‌ی عکس نیز می‌دهد.

به طور کلی ماده‌‌‌ی آهار که به نخ داده می‌شود، عیوب نخ را از قبیل گره‌ی محل‌های سست و غیره را بر طرف و استقامت آن را افزایش می‌دهد و نیز الیاف سطحی نخ را به هم چسبانده و اشکالاتی را که امکان دارد موقع بافندگی سبب پارگی شود، برطرف می‌سازد. ماده‌‌‌ی آهار انواع و اقسام مختلف دارد. در استفاده از هر نوع آن، سعی می‌شود که هم با صرفه و هم با نتیجه‌ی بهتر تهیه گردد. معمولاً در کارخانجات به علت تجربه و آزمایش زیاد، آهاری که نتیجه‌‌‌ی رضایت بخش دارد، انتخاب و مورد استفاده قرار می‌گیرد. ماده‌‌‌ی آهار ترکیبی از چسب ها، مواد نرم کننده، مواد چربی، مواد نفوذ‌دهنده‌ی آهار در نخ، مواد سنگین‌کننده، مواد ضد عفونی‌کننده و آب است.

۴. پیچیدن نخ‌های تار روی اسنو بافندگی

از نوردهایی که از ماشین نورد به دست آمده، به طور متوسط ۸ عدد آن را پشت ماشین آهار قرار می‌دهند و نخ از روی نوردها به طور خاصی باز شده و به صورت صفحه‌ای از نخ وارد ظرف آهار می‌گردد و پس از آغشته شدن با محلول آهار توسط غلتک‌هایی تحت فشار قرار گرفته تا آهار اضافی خود را از دست بدهد و سپس وارد خشک کن شده و ضمن عبور از روی سیلندرهای گرم، نخ‌ها خشک شده و دور اسنوی بافندگی پیچیده می‌شود، البته نخ‌ها قبل از پیچیدن دور اسنو لازم است از میله‌های تقسیم‌کننده و شانه عبور نمایند تا بدین وسیله علاوه بر جدا شدن نخ‌های مجاور از همدیگر بتوان عرض صفحه‌‌‌ی نخ‌ها را تنظیم و به اندازه‌‌‌ی عرض اسنوی بافندگی درآورد.

۵. چله کشی نخ‌ها

پس از آنکه نخ‌ها آهار خورده و روی اسنوی بافندگی پیچیده شد، باید تک‌تک آنها را از میل میلک وردها و دندانه‌های شانه عبور داد. پس از طی این مراحل، نخ‌های تار برای عمل بافندگی آماده می‌گردد. باید دانست که ممکن است بعضی از مراحل عملیات در موارد مختلف بیشتر یا کمتر پیاده شود. مثلاً درباره‌‌‌ی نخ‌های فیلامنتی (مصنوعی مداوم)، عملیات مقدمات بافندگی با الیاف پنبه‌ای فرق می‌کند. زیرا نخ‌های فیلامنتی را مستقیماً روی بسته‌های بزرگ می‌پیچند. بدین علت که آنها بدون عیب بوده و در نتیجه عمل قرقره پیچی لازم نیست.